Dinleme Becerisi

İletişim kurarken ana odağımız kendimizi ifade edebilmektir ancak sağlıklı bir iletişimin temelinde dinleme vardır. Dinlemek, sadece sessiz kalmak ve karşıdakinin konuşmasına müsaade etmek gibi anlaşılır. Oysa gerçek bir dinleme; karşıdakinin duygu, düşünce ve ihtiyaçlarını gerçekten anlamaya çalışmaktır. Bu çaba aktif davranışlar gerektirir. Mimikler, jestler ve bazen küçük diyaloglar dinleme eylemenin parçalarıdır.

Dinlemek ile duymak arasında fark var.

Duymak pasif bir eylemdir, seslerin farkında olmak yeterlidir. Anlamayı gerektirmeyen bir eylem olduğu için aldığın bilgiye dair seçicilik içermez. Çoğunlukla da sonrasında aklında pek bir şey kalmaz.

Dinlemek ise aktif bir süreçtir. Dikkat, odaklanma ve empati gerektirir çünkü anlama amacı vardır. Neyi zihnine kaydetmek istediğini seçersin. Dinleme sonrasında elde edilen bilgiler çoğunlukla aklında uzun süre kalır.

İlişkilerde dinlemeyi neden ihmal ediyorsun?

Bazen kendi anlatmak istediklerine o kadar odaklanırsın ki karşıdakinin ne söylediğini sadece duyarsın. Hatta zaman zaman bu durum sıkça karşıdakinin sözünü kesmene neden olabilir. Bir yandan da seni dinlemelerini beklersin oysa ki…

Hayatın genel akışında aceleciysen ve hızlı bir yaşam tempon varsa sohbetlerin de bundan nasibini alır. Konuşma hızın, dinleme becerin; hayatının kalanının bir yansımasıdır.

Arkadaş masalarında telefonların sıkça yer aldığını görüyoruz. Gelen bir bildirime, karşıdakinin konuşmasından daha fazla önem verebilirsin bazen. Teknolojik aletler ya da bazen etraftaki hareketlilik gibi dikkat dağıtıcı faktörler dinleme çabasına engel oluşturabilir.

Anladım demeye o kadar önem verirsin ki gerçekten anlamak için emek vermeyi unutursun. Çünkü hala karşıdakinin duygu ve düşüncelerindense kendinin nasıl algılandığıyla ilgilenirsin: iyi bir arkadaş olmak anladım demekle tescillenecekmiş gibi…

Etkili dinleme becerileri ilişkilerini korur.

İyi bir dinleyici olmak ilişkideki karşılıklı empatiyi güçlendirir. Ne kadar dinlersen o kadar dinlenirsin.

Anlaşıldığını ve daha da önemlisi anlaşılmaya çalışıldığını fark etmek ilişkideki güveni artırır. Yargılanmadan dinlendiğini bilen kişi sana karşı daha açık ve samimi olur.

Etkili dinleme yargılamamayı barındırdığından çatışmalar azalır. Anlama çabası, yanlış anlaşılmaların önüne geçerek asıl ihtiyacın ve duygunun duyulmasını sağlar.

Etkili dinleme ipuçları

• Göz teması kur

• Telefonuna ya da çevreye bakmamaya gayret et

• Karşıdakinin sözünü kesme

• Onun duygularını özetleyip onayla

• Jest ve mimiklerini kullan
  

Dinlemek, ne kadar basitmiş gibi görünse de çaba isteyen bir beceridir. Kendini anlatmaya verdiğin önemi karşındakini anlamaya verirsen ilişkilerin çok daha güçlü ve derin olacaktır.

İlgini çekebilecek kaynakları senin için derledim:

Okuma

Nichols, M. P. (2009). The Lost Art of Listening.
Marshall B. Rosenberg, Şiddetsiz İletişim.

İzleme

Brené Brown’un empati üzerine TED konuşması.