Her Şeyi Bildiğini Sanmak

Dunning ve Kruger isimli iki araştırmacının 1900lerin sonu 2000lerin başında ortaya koyduğu Dunning-Kruger etkisi, insanların “bilmediklerinin farkında olmadığını” anlatır. Dunning ve Kruger’ın çalışmaları, nedeni hala tam açıklanamasa da insanların bilmedikleri şeyleri bildiğine inandığını gösterir.

2015 yılında Fisher ve çalışma arkadaşlarının yaptıkları bir araştırma, internet kullanımının bilgi birikimiyle ilgili yarattığı yanılgıyı göstererek Dunning-Kruger etkisine farklı ve güncel bir bakış açısı kazandırdı. Bilginin hızlıca ulaşılabilir olduğu günümüzde, internet erişimi insanların bilmedikleri halde bildiğine dair güveninin yüksek olduğu bir ortam yarattı.

Fisher’ın çalışmasına ek, 2020 yılında Muller ve diğer araştırmacıların yaptığı bir çalışma, sadece bilgi eksiği olan insanların bildiklerine dair inancının yüksek olduğunu değil, belli konuda bilgisi olan kişilerin kendi bilgi ve becerilerini olduğundan düşük değerlendirdiğini de gösterdi. Çalışmada, katılımcıların beyin faaliyetleri incelendi. Verilen bilgi testlerindeki başarılarını değerlendirmeleri istendi. Gerçekte düşük başarı gösteren katılımcılar, konuya aşinalıklarına dayanarak iyi sonuç beklediklerini belirtirken, yüksek başarı gösteren katılımcılar hatırlama yoluyla kendilerini değerlendiler. Bu farklılık, kişinin bilgi yeterliliğini neden olduğundan iyi ya da kötü olarak değerlendirdiğine ışık tutuyor.

Bütün bu araştırmalar ve daha fazlası, kişinin kendi bilgi birikimiyle ilgili nasıl yanılgılı fikirlere sahip olabileceğini gösteriyor. Bilmediğini bildiğine inanmak kadar bildiğinin farkında olmamak da insan için işlevsiz olabilir.

Konuyla ilgili ilgini çekebilecek kaynakları senin için derledim:

Okuma

Kruger, J., & Dunning, D. (1999). Unskilled and Unaware of It: How Difficulties in Recognizing One's Own Incompetence Lead to Inflated Self-Assessments. Journal of Personality and Social Psychology, 77(6), 1121–1134.

Fisher, M., Goddu, M. K., & Keil, F. C. (2015). Searching for Explanations: How the Internet Inflates Estimates of Internal Knowledge. Journal of Experimental Psychology: General, 144(3), 674–687.

Muller, P. A., Sirianni, L. A., & Rosen, M. A. (2020). When the incompetent are unaware: Self-assessment and the Dunning–Kruger effect revisited. Current Directions in Psychological Science, 29(3), 267–273.

İzleme

David Dunning’in TED Talk’u: Why incompetent people think they’re amazing